Đơn Giản Hóa Thủ Tục Sở Hữu Trí Tuệ: Những Thay Đổi Lớn Cho Hệ Sinh Thái Số Việt Nam

Chính phủ đang tích cực thúc đẩy cải cách hành chính bằng việc đề xuất luật hóa việc bãi bỏ hàng loạt thủ tục hành chính liên quan đến sở hữu trí tuệ (SHTT). Những thay đổi này nhằm mục đích đơn giản hóa quy trình chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp và bảo hộ giống cây trồng, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các chủ thể tham gia thị trường.

Tối Giản Hóa Thủ Tục Chuyển Nhượng Quyền Sở Hữu Công Nghiệp

Một trong những điểm thay đổi đáng chú ý là việc loại bỏ thủ tục đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp. Trước đây, các bên cần thực hiện quy trình đăng ký riêng cho các quyền như nhãn hiệu, sáng chế và kiểu dáng công nghiệp.

• Hiện tại, khi có sự thay đổi chủ sở hữu, các bên chỉ cần thực hiện thủ tục sửa đổi thông tin trực tiếp trên văn bằng bảo hộ.
• Hợp đồng chuyển nhượng vẫn có giá trị pháp lý giữa các bên theo thỏa thuận và luật dân sự; tuy nhiên, đối với quyền đã được đăng ký, việc chuyển nhượng chỉ chính thức có hiệu lực khi cơ quan quản lý ghi nhận thay đổi này.

Cải Cách Bảo Hộ Giống Cây Trồng

Lĩnh vực bảo hộ giống cây trồng cũng được hưởng lợi từ sự đơn giản hóa thủ tục tương tự. Dự thảo đề xuất loại bỏ việc đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền, thay vào đó là sửa đổi thông tin trên bằng bảo hộ.

• Bên nhận chuyển nhượng sẽ trở thành chủ sở hữu bằng bảo hộ kể từ thời điểm cơ quan quản lý ghi nhận sự thay đổi.
• Các thủ tục đăng ký bảo hộ giống cây trồng cũng được tinh gọn hơn, với việc chuyển các quy định chi tiết về hồ sơ và thẩm định sang văn bản hướng dẫn chuyên ngành.

Tăng Tốc Độ Xử Lý Hồ Sơ Và Giám Định

Về mặt thời gian xử lý, dự thảo luật đặt ra các mốc thời gian công bố đơn đăng ký bảo hộ giống cây trồng hợp lệ và quyết định liên quan đến bằng bảo hộ được rút ngắn đáng kể.

• Thời hạn công bố đơn đăng ký bảo hộ giống cây trồng hợp lệ dự kiến giảm từ 90 ngày xuống còn 30 ngày.
• Tương tự, thời hạn công bố các quyết định về bằng bảo hộ cũng được điều chỉnh giảm từ 60 ngày xuống còn 30 ngày.

Tái Cơ Cấu Quản Lý Và Giám Định SHTT

Dự thảo luật cũng đề xuất sửa đổi quy định về giám định sở hữu trí tuệ, hướng tới việc loại bỏ các điều kiện kinh doanh cứng nhắc đối với tổ chức và cá nhân hoạt động trong lĩnh vực này. Thay vì yêu cầu cấp giấy chứng nhận hay thẻ giám định viên, các đơn vị chỉ cần thực hiện nghĩa vụ thông báo thông tin hoạt động cho cơ quan quản lý.

Một thay đổi mang tính hệ thống là việc đề xuất chuyển giao trách nhiệm quản lý nhà nước về quyền đối với giống cây trồng từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn sang Bộ Khoa học và Công nghệ. Việc này nhằm mục tiêu hợp nhất đầu mối quản lý, tận dụng chung nguồn lực hạ tầng số và cơ sở dữ liệu SHTT, tạo sự thuận tiện tối đa cho người dân và doanh nghiệp.

Tuy nhiên, các cơ quan thẩm tra đã nêu lên những vấn đề cần lưu ý. Về giám định SHTT, việc loại bỏ điều kiện kinh doanh mà chưa có cơ chế hậu kiểm cụ thể có thể ảnh hưởng đến chất lượng kết luận. Đối với giống cây trồng, việc mở rộng phạm vi quyền của chủ bằng bảo hộ cũng cần đánh giá kỹ tác động lên các bằng đã cấp trước đó.

Những thay đổi này phản ánh xu hướng chung là số hóa và đơn giản hóa quy trình quản lý tài sản trí tuệ quốc gia. Để hiểu rõ hơn về những điều chỉnh thủ tục hành chính trong các lĩnh vực khác, có thể tham khảo thêm quyết định 1299 qđ bnn khcn năm 2021 công bố thủ tục hành chính mới bị bãi bỏ lĩnh vực khoa học công nghệ và môi trường thuộc phạm vi chức năng quản lý của bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn.

Dự thảo luật này dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.

Nguồn: VnExpress

Nguồn thông tin: VnExpress. Bài viết được biên tập lại từ nguồn công khai.