Định Hướng Phát Triển Nghiên Cứu Toán Học Tại Việt Nam: Từ Bề Rộng Sang Chiều Sâu Khu Vực Châu Á
Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán (VIASM), thành lập từ năm 2010, hoạt động theo mô hình mở, quy tụ các học giả trong và ngoài nước thông qua cơ chế luân phiên. Sau một thời gian hoạt động với mục tiêu ban đầu là cải thiện nghiên cứu và việc học toán tại Việt Nam, Viện đang xem xét những định hướng phát triển mới nhằm vươn tầm khu vực.
Chuyển dịch trọng tâm từ bề rộng sang chiều sâu nghiên cứu
Theo đề xuất của Giám đốc khoa học VIASM, GS Ngô Bảo Châu, một thay đổi cốt lõi là chuyển vai trò nghiên cứu từ phạm vi rộng sang tập trung vào chiều sâu. Thay vì chỉ hoạt động như một nền tảng hỗ trợ chung cho các trường đại học, Viện cần dồn nguồn lực để tạo ra những đột phá mang tính chuyên sâu. Mục tiêu đặt ra là hướng tới những nghiên cứu đạt trình độ hàng đầu không chỉ tại Việt Nam mà cả trong khu vực châu Á.
Nâng cao vai trò chủ động và dẫn dắt quốc tế
Một thay đổi quan trọng khác là chuyển từ vị thế thụ hưởng sự hỗ trợ của các nhà khoa học thế giới sang vai trò chủ động dẫn dắt trong hợp tác quốc tế. Thay vì chỉ tận dụng nguồn lực bên ngoài, Việt Nam được kỳ vọng đảm nhận vai trò tiên phong ít nhất là ở cấp độ khu vực. Một sáng kiến cụ thể được đề xuất là việc thành lập một mạng lưới hoặc liên minh toán học châu Á, kết nối với khoảng 12-15 viện nghiên cứu trong khu vực và cả các viện tại châu Âu. Mạng lưới này sẽ phối hợp đào tạo nguồn nhân lực trẻ và xây dựng các nhóm nghiên cứu vững mạnh.
Tái cấu trúc đội ngũ nhân sự theo hướng chuyên sâu
Để hiện thực hóa việc dẫn dắt các mảng nghiên cứu có khả năng đạt thứ hạng cao tại châu Á, VIASM cần thay đổi về cơ cấu nhân sự. Việc xây dựng một đội ngũ nghiên cứu viên cơ hữu hoặc đồng cơ hữu là điều cần thiết. Các hoạt động như chương trình học giả hội tụ đã giúp thu hút nhiều nhà khoa học hàng đầu thế giới trong thời gian qua.
Kỳ vọng và định hướng hỗ trợ từ các cấp quản lý
Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ đã đồng tình với ba hướng chuyển dịch này. Ông nhấn mạnh rằng, thay vì chú trọng quy mô biên chế lớn, điều quan trọng là khả năng hội tụ những bộ óc xuất sắc. Trong vòng 5 đến 10 năm tới, Viện cần xác lập các nhóm hoặc hướng nghiên cứu đủ mạnh để khi cộng đồng quốc tế nhắc đến, họ nhận thấy rõ năng lực chuyên môn của Việt Nam trong lĩnh vực đó.
Các cơ quan quản lý cũng ủng hộ mô hình học giả hội tụ và làm việc luân phiên. Trọng tâm không nằm ở việc đưa các nhà khoa học giỏi về nước toàn thời gian, mà là tối đa hóa sự đóng góp trí tuệ của họ vào năng lực khoa học công nghệ trong nước, thông qua vai trò dẫn dắt nhóm nghiên cứu hoặc xây dựng trường phái nghiên cứu kế cận.
Sự hỗ trợ nguồn lực con người và đầu tư theo chiều sâu cho các nhiệm vụ về nghiên cứu cơ bản toán học là cam kết được đưa ra để thúc đẩy những định hướng phát triển này.
Bối cảnh liên quan: Hình thành TỐI THIỂU 10 DOANH NGHIỆP CÔNG NGHỆ CHIẾN LƯỢC QUY MÔ LỚN đến năm 2030.
Nguồn: VnExpress
Nguồn thông tin: VnExpress. Bài viết được biên tập lại từ nguồn công khai.